Học Dược để phát triển cây thuốc và nền y học cổ truyền Việt Nam

5/8/2020 2:59 PM

Học Dược để phát triển cây thuốc và nền y học cổ truyền Việt Nam - Tiềm năng cây thuốc của người Dao đỏ (Kỳ 1)

1. Y học cổ truyền Việt Nam và Y học cổ truyền bản địa

Y học cổ truyền Việt Nam là một nền y học thuộc Đông Y có nguồn gốc từ Việt Nam, bên cạnh các nền y học cổ truyền ở Trung Hoa, Ấn Độ, Nhật Bản, và Hàn Quốc. Hai vị thầy thuốc nổi tiếng đã đặt nền móng cho nền Y học cổ truyền Việt Nam là Hải Thượng Lãn Ông và Tuệ Tĩnh. Tuy nhiên, khi nhắc đến Y học cổ truyền Việt Nam, chúng ta thường chỉ tập trung vào nền Y học cổ truyền chính thống của dân tộc Kinh, vốn là một dân tộc chiếm đa số ở Việt Nam, mà lại không chú ý nhiều đến nền y học cổ truyền bản địa của các dân tộc thiểu số khác như Mường, Tày, Dao. Tuy không có các học thuyết lý luận như học thuyết âm dương, ngũ hành, nhưng các nền y học bản địa đều có những có kinh nghiệm, quan điểm riêng trong cách dung cây thuốc để chữa bệnh rất hay mà chúng ta cần chú ý đến. Chính vì vậy, rất nhiều cây thuốc quý và đặc biệt là những tri thức y học bản địa quý báu đang dần bị mai một và biến mất. Do đó, việc tiến hành các công trình khoa học về các nền y học cổ truyền bản địa của các dân tộc thiểu số có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc tìm ra các phương pháp chữa bệnh hiệu quả, bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Xuất phát từ mục đích đó, TS. Nguyễn Ngọc Hiếu, giảng viên bộ môn Dược liệu-Dược học cổ truyền đã thực hiện đề tài nghiên cứu sinh ‘Nghiên cứu hóa thực vật và tác dụng sinh học của một số cây thuốc bản địa của người dân tộc Dao’ ở Trung tâm nghiên cứu Hóa học và Y sinh ở trường Đại học Innsbruck, Cộng hòa Áo từ năm 2016-2019. Đây là số đầu tiên của loạt bài giới thiệu về các thành quả nghiên cứu bước đầu về một số cây thuốc của người Dao đỏ của TS. Nguyễn Ngọc Hiếu.

Kỳ 1: Cây lá lồm (lá giang) – Urceola rosea

Cây lá lồm (tên khoa học là Urceola rosea (Hooker & Arnott) D. J. Middleton) là một cây leo có thể dài đến 20 m. Cây có thân màu nâu sẫm, lá hình ê líp với kích cỡ 3-7 × 1-4 cm. Người dân tộc Dao ở Ba Vì sử dụng lá lồm để chữa các bệnh liên quan tới viêm và nhiễm trùng, ngoài ra lá lồm còn được sử dụng để nấu với thịt trâu vì vị chua thanh của nó. Người dân tộc Kinh cũng sử dụng lá lồm để làm giảm viêm trong các bệnh liên quan đến hệ bài tiết, sỏi thận.

Kết quả của TS. Nguyễn Ngọc Hiếu chỉ ra rằng trong lá của U. rosea có chứa chủ yếu là các flavonoid (gồm cả phần aglycone và glycoside), ngoài ra còn có các dẫn xuất của quinic acid, ursolic acid, và các steroid thực vật cơ bản như daucosterol, β-sitoterol.

Nghiên cứu hóa thực vật trên lá U. rosea đã chỉ ra thành phần hoạt chất chính là các flavonoid và một số dẫn xuất của quinic acid. Flavonoid là một nhóm hợp chất thiên nhiên có nhiều tác dụng sinh học như chống viêm, chống oxy hóa. Những thông tin này có thể giúp ích trong việc giải thích tác dụng chống viêm của lá lồm trong y học cổ truyền của người Dao ở Ba Vì.

Nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis 149, trang 66-69 (2018).

Link: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0731708517323154

Biên soạn: Nhóm nghiên cứu Hóa dược & Hoạt chất sinh học, khoa Dược - ĐH Phenikaa.

-----------------------------

TS. Nguyễn Ngọc Hiếu hiện là giảng viên của bộ môn Dược liệu – Dược học cổ truyền, khoa Dược trường Đại học Phenikaa, và là thành viên nghiên cứu chủ chốt của nhóm nghiên cứu mạnh Hóa dược và hoạt chất sinh học. Một trong các hướng nghiên cứu chính của nhóm là phân lập, xác định cấu trúc các hoạt chất sinh học từ dược liệu. Các bạn sinh viên từ năm thứ 3 có thể được tham gia nghiên cứu và tiếp cận các máy móc phân tích hiện đại phục vụ trong nghiên cứu dược liệu.

https://mcblab.phenikaa-uni.edu.vn/news

-----------------------------
Trường Đại học Phenikaa - Hiện thực hóa tiềm năng.

Địa chỉ: Yên Nghĩa - Hà Đông - Hà Nội

Liên hệ với chúng tôi: Khoa Dược - ĐH Phenikaa

- Văn phòng khoa Dược: Phòng 701 - tầng 7 nhà A8. ĐH Phenikaa

- Điện thoại: 0904.716.575 - 0904.736.575 

- E-mail: fp@phenikaa-uni.edu.vn 

- Website: http://fp.phenikaa-uni.edu.vn/

- Lựa chọn của bạn: https://dkxt.phenikaa-uni.edu.vn/dang-ky-xet-tuyen